Bebek Günde Kaç Bez Kirletir? Yaşa Göre Çiş, Kaka ve Renkler

İlk iki günde ıslak bez az olur; kaynakların çoğu 5. günden sonra 24 saatte en az 6 ıslak bez bildirir. Kaka sayısı daha çok değişir: ilk haftalar için kurumlar günde en az 2 ile 4 arasında sayı verir. Beyaz ya da soluk, kırmızı ya da ilk kakadan sonra siyah kakada doktorunuzu aynı gün arayın.

Bez saymak ilk haftaların en somut bilgilerindendir. Yine de tek bir sayı bebeğin iyi olduğunu ya da olmadığını göstermez: bez sayısı kilo kontrolleri ve bebeğin genel haliyle birlikte okunur.

Bebek günde kaç bez kirletir?

Islak bez: kaynaklar ilk haftanın sonunda günde yaklaşık 6'da buluşuyor. Birleşik Krallık sağlık sistemi NHS, ABD'deki CDC ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 5. günden sonra en az 6, Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) 5-7. günlerde 6 ya da daha fazla der.

Kakalı bez: ayrılık burada daha büyük. 4-7. günler için NHS ve UNICEF Birleşik Krallık en az 2, CDC 5 günlükken en az 3, DSÖ 5 günden büyük bebeklerde en az 3, AAP 5-7. günlerde en az 3-4 sayısını verir. Hiçbiri tek başına ölçü değildir.

Bez değiştirme sayısı ayrıdır: NHS'ye göre küçük bebekler günde 10-12, büyük bebekler 6-8 kez değiştirilebilir, bu bir sağlık eşiği değildir. Hazır bezde ıslaklığı anlamak zordur; kullanılmamış bir beze 2-4 yemek kaşığı su döküp ıslak bezin ağırlığını öğrenebilirsiniz (NHS).

İlk hafta gün gün: yenidoğan çişli bez sayısı ve kaka

Tablo, UNICEF Birleşik Krallık'ın anne sütü alan bebekler için hazırladığı kontrol listesini özetler.

AAP'ye göre iyi beslenen mama bebeği ilk bir iki günde 5 ya da daha fazla bez ıslatır, emen bebek süt tam gelene kadar daha az ıslatabilir; 3-5. günlerde ikisi de 24 saatte yaklaşık 8 bez ıslatır.

• İlk kaka: yapışkan, yeşilimsi siyahtır. İngiltere'nin klinik rehber kurumu NICE ilk 24 saatte çıkmazsa tıbbi görüş almayı, AAP ve NHS 48 saatte çıkmazsa değerlendirme gerektiğini söyler.
• Pembe ya da tuğla kırmızısı leke: ilk günlerde çoğu zaman yoğun çiştir. AAP, bebek günde en az 4 bez ıslatıyorsa büyük olasılıkla kaygı gerektirmediğini söyler. İlk birkaç günden sonra sürerse doktorunuza söyleyin, bebek yeterince süt almıyor olabilir (UNICEF Birleşik Krallık).
• Koyu kalan kaka: DSÖ, 4 günden büyük bebekte hâlâ mekonyum çıkmasını yeterli süt alamıyor olabileceğinin işareti sayar.

Bez sayısı kiloyla birlikte anlam kazanır. DSÖ, yetersiz süt almanın iki güvenilir işaretini az çiş ya da kaka ve yetersiz kilo alımı olarak sayar. Sayılar kaygı veriyorsa yenidoğan beslenme düzeni rehberimiz ve bebek kilo almıyor rehberimiz sonraki adımı anlatır. AAP, beslenmeden endişe ediliyorsa yazılı bez kaydı tutmayı önerir: defter de olur, emzirme ve bez takip uygulaması da.

İlk haftadan sonra: anne sütü ve mama alan bebekler

İlk ayda az kaka güven verici değildir. AAP, ilk ayda günde birden az kakanın bebeğin yeterince yemediğini gösterebileceğini söyler. Batı Yorkshire'daki bir NHS kurumu, 1 aydan küçük bebekte günde ikiden az kaka için aynı gün sağlık çalışanıyla görüşmeyi önerir.

Anne sütü alan bebek kakasını kaç günde yapar? İlk haftalardan sonra seyrekleşebilir. Başlangıç için kurumlar farklı zaman verir: AAP 3-6 hafta, DSÖ 20-30 gün, NHS yaklaşık 6 hafta. Aralık için de NHS birkaç gün, AAP birkaç gün ya da bir hafta, DSÖ 1-10 gün ya da daha uzun der. Bu yalnızca kaka yumuşaksa, bebek düzenli emiyor ve düzenli kilo alıyorsa geçerlidir.

Bebek kaka rengi ne anlatır?

İlk kaka geçtikten sonra sarı, kahverengi ve yeşilin tonları kabul edilebilir renklerdir. AAP'ye göre hastalıktan kaynaklanabilecek renkler kırmızı, siyah ve beyazdır ve her zaman doktorla konuşulmalıdır.

Ek gıdadan sonra kaka koyulaşır, kokusu artar. Yeşil sebzeler koyu yeşil, pancar kırmızı yapabilir, sindirilmemiş parçalar görülebilir (AAP).

Bebek kakası beyaz, kırmızı ya da siyahsa

Beyaz ya da soluk kaka

AAP bunu nadir ama en kısa sürede doktora gösterilmesi gereken bir durum olarak anlatır, çünkü renksiz kaka karaciğer sorunundan kaynaklanabilir. "Soluk" yalnızca bembeyaz demek değildir: kaynaklar soluk krem, tebeşir beyazı, kil rengi, gri ve soluk sarı der. 24 saatten büyük bebekte soluk kaka ya da koyu sarı, kahverengi çiş görürseniz aynı gün randevu alın (NHS). İkinci bezi beklemeyin, bezi saklayın ya da fotoğrafını çekin. Sarılık 2 haftayı geçtiyse daha da acele edin. Kanada'daki bir tarama programı soluk yeşili de süren sarılıkta uyarı rengi sayar.

Aceleyi gerektiren şey safra yolu atrezisidir: nadir görülür, ama ameliyatın 60. günden önce yapılması seyri belirgin biçimde iyileştirebilir. Bu sayfa ya da bir renk kartı bunu dışlayamaz. Londra'daki üç hastanede doktor ve hemşireler fotoğraflardaki kakaların üçte birini doğru tanımlayamadı: "yeterince soluk mu?" sorusuna tek başınıza karar vermeyin.

Kırmızı ya da kanlı kaka

AAP'ye göre panik nedeni değildir, ama az da olsa kanlı kaka değerlendirilmelidir. Doğumda yutulan kan, emzirmede çatlak meme, makatta küçük yırtık ya da pişik daha hafif nedenler arasında sayılır; hangisi olduğunu doktor söyler. Ek gıdaya başlamamış bebekte "yediği bir şeydendir" diye düşünmeyin. Çok miktarda kan, mukus ya da su varsa hemen arayın. Karın ağrısı, kötü beslenme, kusma, ateş ya da başka yerden kanama eşlik ediyorsa hemen tıbbi yardım alın.

Siyah kaka

Kan bağırsakta kırmızıdan siyaha döner, bu yüzden ilk kakadan sonraki siyah kakayı doktora bildirin (AAP). CDC kanlı ya da siyah, yapışkan kakayı K vitamini eksikliği kanamasının belirtileri arasında sayar; baş ve yüzde morluklar, burun ya da göbek kordonu kanaması, soluk cilt, kan kusma, nöbet ve aşırı uykululuk da listededir. Doğumda K vitamini iğnesi olmayan bebeklerde 6 aya kadar görülebilir ve çoğu vaka önceden uyarı vermez (CDC). Demir ilacı ya da koyu yeşil kaka da siyah görünebilir, ama bu ayrımı doktor yapar.

Kabızlık mı, yoksa az kaka yapan bebek mi?

Bebeğin ıkınması, ağlaması, yüzünün kızarması olağandır; kaka yumuşaksa birkaç gün geçmiş olsa bile bu kabızlık değildir (NHS, AAP). Kabızlıkta kaka kuru, sert, topak topaktır; AAP aşırı huzursuzluğu, sert kakayla gelen kanı ve 10 dakikadan uzun sonuçsuz ıkınmayı da sayar. NHS haftada 3'ten az kakayı belirti sayar, AAP ve DSÖ ise ilk haftalardan sonra iyi büyüyen, anne sütü alan bebekte bir hafta ya da daha uzun araları kabul eder. Belirleyen sayı değil, kakanın yumuşaklığı ve bebeğin genel halidir.

NHS evde bacaklarını nazikçe bisiklet çevirir gibi hareket ettirmeyi ve karnına hafif masaj yapmayı önerir; birkaç günde düzelmezse aile hekiminize gidin. Mama alan bebekte kaka sert ya da kuruysa mamanın talimata uygun hazırlandığını kontrol edin (AAP). Zeytinyağı, fitil, şurup ya da makattan uyarma gibi yöntemleri doktora danışmadan denemeyin. Meyve suyunda kaynaklar çelişiyor, bunu da doktorunuza sorun. Ek gıdaya başlamamış, yalnızca anne sütü alan bebeğe su vermeyin; mamayı sulandırmayın ya da koyulaştırmayın; 12 aydan önce inek sütü vermeyin.

Bebeklerde susuzluk belirtileri

NHS şunları sayar: çökük bıngıldak, çökük gözler, ağlarken az ya da hiç gözyaşı, her zamankinden az ıslak bez, uykulu ya da huzursuz olma. AAP kuru ağzı ve günde 6'dan az ıslak bezi de ekler, hemen çocuk doktoruna bildirmeyi söyler. Aşırı uyku, soğuk ve renksiz el ayak ve günde yalnızca 1-2 kez çiş ağır belirtilerdir. AAP hastalık ya da aşırı sıcakta çişin azalabileceğini de yazar; emin değilseniz arayın.

İshali olan bebekte AAP 3 saat ya da daha uzun süre çiş yapmamayı susuzluk işareti sayar ve hemen aramayı söyler. 3 ay ya da daha küçük bebekte her ishal, ateş, kusma ya da beslenmemeyle gelen ishal ve kanlı ishal de hemen arama nedenidir. Beslemeyi kesmeyin: daha küçük ve sık öğünler verin. Mamayı sulandırmayın, meyve suyu, gazlı içecek ya da ev yapımı elektrolit karışımı vermeyin (NHS, AAP).

Ne zaman hemen yardım almalı?

112'yi arayın ya da acil servise gidin

• Son 12 saatte hiç çiş yapmama
• Zor uyanma, güçsüz, tiz ya da sürekli ağlama, nöbet; beslemek için uyandıramama
• Çok hızlı ya da zor nefes alma; mavi, gri, soluk ya da lekeli cilt, dudak veya dil; soğuk ya da nemli cilt; bastırınca solmayan döküntü
• 3 aydan küçükte 38 °C ve üzeri, 3-6 ayda 39 °C ve üzeri ateş, 36 °C altı ölçüm
• Yeşil ya da sarı-yeşil kusma, kanlı ya da telve gibi kusmuk
• Ani ve şiddetli ağlama nöbetleri, bacakları karna çekme ya da kusmayla birlikte kanlı, mukuslu, çilek jölesi gibi kaka (bağırsakların iç içe geçmesi, yani invajinasyon olabilir)
• Sarılıkla birlikte: 24 saatten küçük bebek, uyku hali, beslenmeme, gevşeklik ya da kasılma, seğirme, ıslak bez olmaması, 38 °C ve üzeri ya da 36 °C ve altı ölçüm, nefes güçlüğü
• Susuzluk belirtileriyle birlikte mavi, gri, soluk ya da lekeli cilt, soğuk cilt, nefes güçlüğü, bilinç karışıklığı, normalden uykulu olma ya da zor uyanma

Aile hekiminize ya da çocuk doktorunuza aynı gün ulaşın

• Beslenmeme, gevşeklik, sakinleşememe; 24 saat süren kusma; kırmızı, siyah ya da kahverengi kusmuk
• 24 saatten büyük bebekte sarılık ya da düzelmeyen sarılık
• 5-7. günden sonra günde 6'dan az ıslak bez; 4-7. günden sonra koyu kaka; ilk haftadan sonra koyu sarı ya da kırmızı lekeli çiş
• Anne sütü alan 4 gün-6 haftalık bebekte son 24-48 saatte hiç kaka olmaması (NHS)
• 5. günden sonra kilo kaybı; 2 haftada doğum kilosuna dönmeme; 6 aydan küçükte 24 saatte 8'den az emzirme
• İlk 24 saatte (NICE) ya da 48 saatte (AAP, NHS) ilk kakanın çıkmaması ya da şişkin karın: NHS bunları Hirschsprung hastalığı için sayar, ilk kakanın çıkmış olması hastalığı dışlamaz. 38 °C ve üzeri ateş ya da sulu, kötü kokulu, kanlı ishal varsa acile gidin
• Şiş, sert karınla 1-2 günden uzun kaka olmaması ya da kusma; yenidoğanda sert karın; yaklaşık 3 gün kakasızlıkla birlikte şişlik, ağrı, ıkınma ya da kanama
• Çiş yaparken ağrı belirtileri; ilk haftadan sonra çişte ya da bezde kan; turuncu ya da kötü kokulu çiş
• Çok sulu, çok kötü kokulu ya da sertleşen kaka, özellikle kanla; sulu yeşil kaka ve huzursuz bebek

Bebeğiniz size hasta görünüyorsa ya da ciddi bir şey olduğunu düşünüyorsanız, listede olmasa da hemen yardım alın. 12 aydan küçük bir bebek için endişeleniyorsanız aramanız için bu yeterli bir nedendir.