Yenidoğan Kaç Saatte Bir Emzirilir, Ne Kadar Süt İçer?

Yenidoğanlar 24 saatte genellikle 8-12 kez beslenir. Anne sütü alan bebekler ilk günlerde 1-3 saatte bir, sonraki haftalarda ortalama 2-4 saatte bir emer; mama alanlar çoğunlukla 2-4 saatte bir beslenir. Sağlıklı, zamanında doğmuş bebeklerde saate değil açlık işaretlerine bakılması önerilir. Prematüre bebeklerin düzenini çocuk doktoru belirler.

Gece üçte "doğru mu yapıyorum?" diye soruyorsanız, sayılar bir yere kadar yardım eder. Aşağıdaki aralıklar sağlıklı ve zamanında doğmuş bebekler için ortalamalardır, uyulması gereken bir program değildir. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) de hiçbir kitabın ya da sitenin belirli bir bebeğin tam olarak ne kadar ve ne sıklıkla beslenmesi gerektiğini söyleyemeyeceğini belirtir.

Yenidoğan kaç saatte bir emzirilir, kaç saatte bir mama verilir?

Kurumların sayıları birbirine yakındır ama aynı değildir:

• AAP, anne sütü: genellikle yaklaşık 2 saatte bir, yani 24 saatte 10-12 öğün. Süre öğünün başlangıcından sayılır.
• CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), anne sütü: ilk günlerde 1-3 saatte bir; ilk hafta ve aylarda ortalama 2-4 saatte bir, 24 saatte yaklaşık 8-12 kez.
• NHS (Birleşik Krallık sağlık sistemi), anne sütü: kabaca, ilk haftalarda 24 saatte en az 8-12 kez.
• AAP, mama: çoğunlukla 2-3 saatte bir; 24 saatte en az 8 öğün önerilir.
• CDC, mama: ilk günlerde 24 saatte 8-12 öğün; ilk hafta ve aylarda çoğunlukla 3-4 saatte bir.

Yalnızca anne sütü alan, isteğine göre emen 1-6 aylık bebeklerle yapılan bir çalışmada bebekler 24 saatte ortalama 11 ± 3 kez emdi, sayı 6 ile 18 arasında değişti. Emzirme sayısı ile annenin günlük süt miktarı arasında ilişki bulunmadı.

Yenidoğan kaç ml süt içer? Yaşa göre anne sütü ve mama

Bu tablo bir program değildir: her satır bir kurumun verdiği ortalamadır, miktar bebekten bebeğe değişir.

Biberonu bitirmeye zorlamayın. AAP'ye göre biberon daha hızlı aktığı için biberonla beslenen bebekler daha kolay fazla alabilir. NHS biberonu neredeyse yatay tutmayı ve mola işaretlerini izlemeyi önerir. "Anne sütüyle aşırı beslenmez" bilgisi (NHS) yalnızca emzirme için geçerlidir.

Mamayı paketteki talimata göre hazırlayın: fazla toz kabızlık ya da susuzluk yapabilir, fazla su yeterli besin vermeyebilir (NHS). Biberona şeker, tahıl ya da pirinç unu katmayın, ev yapımı mama tariflerinden uzak durun (AAP). Bebeği yarı dik tutun; biberonu yaslayıp yalnız bırakmayın, sırt üstü yatarken vermeyin: boğulma riski vardır. DSÖ ilk 6 ay yalnızca anne sütünü önerir, tıbbi gerekçe olmadıkça su bile verilmemesini söyler. Yalnızca anne sütü alan bebeğe ek gıdaya kadar su gerekmez; mama alan 6 aydan küçük bebeğe yalnızca sıcak havada az miktarda kaynatılıp soğutulmuş su gerekebilir (NHS). İnek sütü 12 aydan önce ana içecek olmaz (NHS).

Saate değil bebeğe bakmak: isteğe göre beslenme ne demek?

AAP, çoğu sağlıklı ve zamanında doğmuş bebekte saate değil bebeğin işaretlerine bakılabileceğini söyler. NHS'ye göre bir programa ihtiyacınız yok; çoğu bebek zamanla kendi düzenine oturur. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de bebek istedikçe, gece ve gündüz emzirmeyi önerir. Çevreden sık duyulan "3 saatte bir emzir" cümlesi bu yüzden bir kural değil, kabaca bir ortalamadır.

Yenidoğanın midesi küçüktür; az az ve sık beslenir, iyi bir öğünden kısa süre sonra yine acıkabilir (NHS). Öğün yalnızca besin de değildir: İngiltere'nin klinik rehber kurumu NICE, beslenmenin sevgi, teselli ve güven de sağladığını yazar. AAP mama alan yenidoğanlar için de başlangıçta isteğe göre beslemeyi önerir.

Prematüre doğan ya da belirli tıbbi durumları olan bebeklerde ise AAP, çocuk doktorunun önerdiği planlı öğünleri önerir. Biraz erken doğan bebekler bile uykulu olabilir, yeterince almayabilir ve yakından izlenmelidir.

Açlık ve tokluk işaretleri: bebek doyduğunu nasıl anlarım?

CDC'nin doğumdan 5 aya kadar verdiği işaretler:

• Açlık: elini ağzına götürme, başını memeye ya da biberona çevirme, dudak büzme, şapırdatma ya da yalama, yumruk yapılmış eller.
• Tokluk: ağzını kapatma, başını çevirme, ellerini gevşetme.

Ağlama geç bir açlık işaretidir ve bebeğin sakinleşip emmesini zorlaştırır (AAP). Bebek çok huzursuzsa önce sakinleştirmeyi deneyin; yeni beslendiyse ağlamanın nedeni büyük olasılıkla açlık değildir (NHS). Bebekler rahatlamak için de emer, bazen yalnızca kucak ya da temiz bir bez ister. Ağlamaları ayırmakta zorlanıyorsanız açlık ve yorgunluk ağlaması rehberimiz işinize yarayabilir.

Bebek sürekli emmek istiyor: sık emme dönemleri

Buna sık emme dönemi ya da küme beslenme denir. NHS'ye göre çoğunlukla ilk 3-4 ayda görülür, gündüz, gece ya da ikisinde olabilir, büyüme atağında birkaç gün sürebilir ve çok olağandır. Emen bebekte süt üretimi talebi yakaladıkça durum oturur. Mama alan bebeklerde de görülebilir; bu durumda aşırı beslememek için mola işaretlerini izleyin.

Sık emmek tek başına sütünüzün az olduğunu göstermez, her zaman olağan olduğunu da. Bakılacak yer ıslak bez sayısı ve kilo alımıdır. Bu durum sizi kaygılandırıyorsa ebeye, aile hekiminize ya da emzirme danışmanına başvurun; pozisyon ve kavrama konusunda yardım gerekebilir. AAP de bebeğin tok göründüğü halde sürekli yemek istemesini çocuk doktoruyla konuşmayı önerir.

Uyuyan bebek emzirmek için uyandırılır mı?

Kaynaklar saat verir, ama bunun ne zamana kadar geçerli olduğunu söylemez. Uyandırmayı ne zaman bırakacağınızı bebeğinizi izleyen hekime sorun.

• Anne sütü (AAP): doğum sonrası ilk günlerin anlatıldığı bölümde, bebeğin gündüz yaklaşık 2-3 saatten, gece 4 saatten uzun öğünsüz kalmaması ve gerekirse uyandırılarak 24 saatte 8-12 öğün alması önerilir. Uyanıp emmezse yarım saat bekleyip yeniden deneyin.
• Mama (AAP): ilk haftalarda 4-5 saatten uzun uyuyor ve öğün kaçırıyorsa uyandırıp biberon verin.
• CDC: sırtını okşayarak, üstünü çıkararak ya da bezini değiştirerek uyandırabilirsiniz. Bazı emen bebeklerde ilk hafta ve aylarda 4-5 saatlik daha uzun bir uyku aralığı olabileceğini de not eder.
• Sarılık (NHS) ve yavaş kilo alımı (AAP): sarılıkta günde 8-12 öğün iyileşmeyi hızlandırabilir, bebek uykuluysa uyandırmayı deneyin. Kilo almakta zorlanan bebekte aralıkları fazla uzatmayın.

Gece beslenmeleri zamanla azalır, ama bunu zorlamanız gerekmez. NHS, en azından ilk birkaç ay gece öğünlerinin beklendiğini ve süt yapımını destekleyen prolaktinin gece daha çok üretildiğini söyler. 3-6 ayda bazı bebekler gece 5-8 saat ya da daha uzun uyur, bazıları uyumaz. AAP, mama alan çoğu bebeğin 2-4 ay arasında ya da 5,4 kg üzerinde gece yarısı öğününe ihtiyaç duymadığını, ama bunun çok değiştiğini belirtir. Büyük bir öğün de sonraki öğüne kadar geçen süreyi uzatmaz (NHS).

Anne sütü yetiyor mu, nasıl anlaşılır?

• Emzirme sırasında (NHS): hızlı emişlerin ardından uzun, ritmik emme ve duyulan yutma sesi, memeyi kendiliğinden bırakma, öğünlerin çoğundan sonra sakinlik, emzirmeden sonra yumuşayan memeler.
• Bezler (AAP): 5-7. günlerde günde 6 ya da daha fazla ıslak bez, açık renk çiş, en az 3-4 sarı, yumuşak kaka. Diğer sayılar ve renkler için yaşa göre bez ve kaka rehberine bakın.
• Kilo: ilk günlerde bir miktar kayıp olağandır. AAP doğum kilosunun %8-10'undan fazlasının kaybedilmemesini söyler. Doğum kilosuna dönüş için CDC 10-14. günü, NICE çoğu bebek için 3. haftayı verir. Yavaş kilo alımında neye bakıldığını bebek kilo almıyor rehberinde anlattık.

Bu işaretlerin hiçbiri tek başına "bebeğiniz iyi" demek değildir; %10'un altında kalmak da her şeyin yolunda olduğunu göstermez. Bunu yalnızca bebeği gören hekim söyleyebilir. Öğünleri ve bezleri birkaç gün yazmak bu görüşmede işe yarayabilir: defter de olur, emzirme ve bez takip uygulaması da.

Mama eklemenin herkes için tek bir cevabı yoktur. NHS ilk haftalarda takviyenin ya da emziğin süt üretimini azaltabileceğini, NICE takviyenin kilo alımına yardım edebileceğini ama çoğu zaman emzirmenin bırakılmasıyla sonuçlandığını söyler. Bu dengeyi hekiminizle tartın. Anne sütü, mama ya da ikisi birlikte: beslenme biçimi suçluluk konusu değildir.

Doktora ne zaman başvurmalı?

112'yi arayın ya da acil servise gidin

• Bayılma, zor uyanma ya da hiç uyanmama; nöbet
• Çok hızlı ya da zor nefes alma; mavi, gri, soluk ya da alacalı cilt, dudak veya dil; soğuk ya da nemli cilt
• Dudak, dil ya da boğazda şişme ve yutma güçlüğü; güçsüz, tiz ya da sürekli ağlama
• 3 aydan küçükte 38 °C ve üzeri, 3-6 ayda 39 °C ve üzeri ateş; 36 °C altı, dokununca soğuk ya da titreme
• Bastırınca solmayan döküntü; 12 saattir çiş yapmama; yeşil ya da sarı-yeşil kusma
• Sarılık 24 saatten küçük bebekte başladıysa ya da uyku hali, beslenmeme, gevşeklik veya kasılma, seğirme, ıslak bez olmaması, 38 °C ve üzeri ya da 36 °C ve altı ölçüm, nefes güçlüğüyle birlikteyse
• Susuzluk belirtilerine mavi, gri, soluk ya da lekeli cilt, soğuk cilt ya da nefes güçlüğü eşlik ediyorsa

Doktorunuza hemen ulaşın, ulaşamazsanız acile gidin

• Beslenmeyi reddetme, uyanık geçen 8 saatte hiç içmeme; tepkilerde değişme
• 24 saattir süren kusma; kırmızı, siyah ya da kahverengi kusmuk; sık ve fışkırır tarzda kusma
• Gevşeklik, şiş ya da kabarık bıngıldak, ense sertliği, susuzluk bulgularıyla ishal
• Çökük bıngıldak ya da gözler, az ıslak bez, az gözyaşı, uykulu ya da huzursuz olma; aşırı uyku, soğuk ve renksiz el ayak, günde yalnızca 1-2 kez çiş
• 24 saatten büyük bebekte sarılık şüphesi, düzelmeyen sarılık, koyu çiş ya da soluk krem renkli kaka

Küçük bebeklerde ciddi enfeksiyonda ateş olmayabilir; normal ölçüm bunu dışlamaz. Bebeğin bütün belirtileri göstermesi de gerekmez. Ciddi bir şey olduğunu düşünüyorsanız hemen yardım alın, gece de yeni belirtileri izlemeyi sürdürün.

Beklemeden kontrol ettirin

• Emzirilen bebek: çoğu gün 24 saatte 8'den az öğün; yutma görülmüyor ya da duyulmuyor; memede kalamama, tıklama sesi; öğün sonrası huzursuzluk; 5 günlükken günde 3'ten az kaka ve 6'dan az çiş; sarımsı cilt (CDC). Öğünlerin çoğundan sonra hâlâ aç görünme, bu durumda hemen tartılmalı; 7 günden sonra günde 6'dan az ıslak bez ve 4'ten az kaka, koyu sarı ya da kırmızı lekeli çiş, hâlâ koyu kaka; 5 günde sütün gelmemesi; sürekli 10 dakikadan kısa ya da 50 dakikadan uzun öğünler; sık kaçırılan öğünler (AAP).
• Emziren anne (AAP): şiddetli meme dolgunluğu, emzirmeyi engelleyen şiddetli ağrı, öğün sonunda yumuşamayan memeler.
• Her beslenme biçimi: öğünün tamamını kusma, şiddetli kusma ya da ağrılı görünme; kakada kan; günde 8 ya da daha fazla çok sulu kaka (anne sütü alan bebeklerin kakası zaten daha sık ve yumuşaktır); şiddetli döküntü; günde 4'ten az ıslak bez; ilk haftada giderek sararma; ilk 24 saatte ilk kakanın çıkmaması; 8 haftadan küçük, mama alan bebekte 2-3 gün kaka olmaması.
• Kilo: 5. günden sonra kilo kaybı; doğum kilosunun %10'undan fazlasını kaybetme; yukarıdaki sürelerde doğum kilosuna dönmeme; süt geldikten sonra haftada en az yaklaşık 140-200 g alamama (AAP).